Kurs IV: Piszemy pierwszy program – PLC Xinje serii XC

Aktualizacja 13.10.2026. Seria XC jest wycofana, a jej następcą jest seria XD (na przykład XC3-48T-E zastępuje XD3-48T-E). Nowe projekty zaczynaj od sterowników XD/XL i programu XDPPro; XCPPro jest potrzebny tylko do utrzymania istniejących instalacji z XC. XDPPro otwiera program z XC i proponuje konwersję, ale po niej trzeba sprawdzić model sterownika i ustawienia komunikacji. Poniżej oryginalna treść wpisu, opisująca sterowniki XC i XCPPro.

Rozpoczynamy pisanie naszego pierwszego programu w oprogramowaniu XCPPro.

Poprzednie części kursu znajdziesz tutaj:

Pierwszy program

Pierwszy program będzie zawierał podstawowe polecenia sterownika PLC Xinje, takie jak: styk normalnie otwarty, styk normalnie zamknięty, cewka wyjściowa, instrukcje sterujące timerem, counterem (licznikiem), inkrementacje wartości w rejestrze danych, zbocze narastające i opadające sygnału oraz operacje SET/RESET. Odpowiednik dla sterownika XD3 przedstawiono w Kursie XD/XL: pierwszy program w XDPPro: start-stop z podtrzymaniem.

Pierwszy program w języku drabinkowym LAD w XCPPro
Pierwszy program w języku drabinkowym LAD

Omówmy po kolei program pokazany powyżej.

Na początku zostały dodane komentarze do zmiennych użytych w programie. W narzędziu Comment Editor możliwe jest dodanie komentarzy do wszystkich użytych w programie wejść, wyjść, zmiennych pomocniczych (markerów), timerów, counterów itd. Zmienne użyte w programie będą wyświetlone w kolorze niebieskim. Zmienne nieużyte w programie będą wyświetlone w kolorze czarnym.

Pierwsza linia programu zawiera przykładowy komentarz. Komentarze w programie zwiększają czytelność i pozwalają na łatwiejsze zrozumienie działania programu. Numery linii w programie są numerowane na podstawie listy instrukcji języka IL.

W linii 0 programu stan wejścia X0 zostaje bezpośrednio przepisany na stan wyjścia Y0. Oznacza to, że w przypadku uzyskania potencjału 24V DC na styku X0 sterownika, wysterowane zostanie wyjście Y0, na którym pojawi się napięcie 24V DC.

W linii 4 programu stan wejścia X1 zostanie przepisany na wyjście Y1, jeżeli zostanie spełniony warunek, iż marker M10 będzie w stanie niskim (logiczne 0).

W linii 10 programu wykorzystane zostało zbocze narastające markera M11 do załączenia wyjścia Y2 sterownika. Zbocze narastające wysteruje wyjście tylko jeden raz podczas zmiany stanu logicznego markera z niskiego (logiczne 0) na wysoki (logiczna 1).

W linii 14 programu wykorzystane zostało zbocze opadające markera M12 do wyłączenia wyjścia Y2 sterownika. Zbocze opadające wyłączy wyjście tylko jeden raz podczas zmiany stanu logicznego markera z wysokiego (logiczna 1) na niski (logiczne 0).

W linii 18 programu zostały użyte markery specjalne M8000 oraz M8013. Markery te są jednymi z wielu rejestrów specjalnych, które pomagają w pisaniu programów. Marker M8000 oznacza sygnał Always True, który zawsze będzie w stanie wysokim. Marker M8013 jest sygnałem zegara z okresem 1 sekundy, tzn. przed sekundę marker ten przyjmuje stan niski, następnie na sekundę stan wysoki. Proces ten jest powtarzany w nieskończoność. Na końcu linii występuje funkcja inkrementacji wartości w rejestrze D20. Wartość ta domyślnie jest równa 0. Działanie tej linii programu odzwierciedla sytuację, w której co sekundę zwiększana jest o 1 wartość zmiennej w rejestrze D20.

Linia 24 programu inkrementuje wartość licznika C0. Wartość w liczniku jest zwiększana o 1 za każdym razem, gdy marker M13 zmieni swój stan z niskiego na wysoki. Wartość K10 oznacza, że licznik ten doliczy do liczby 10 zapisanej w systemie dziesiątkowym. Możliwe jest także deklarowanie stałych w notacji binarnej (dwójkowej) oraz heksadecymalnej (szesnastkowej). Jeżeli wartość licznika będzie większa lub równa 10, wówczas na wyjściu licznika C0 pojawi się stan wysoki.

Linia 29 programu wyzwala odliczanie timera T0 w przypadku stanu wysokiego markera M14. T0 jest timerem bez akumulacji ze stałą czasową 100 ms. Brak akumulacji oznacza utratę czasu odliczonego i stanu wysokiego wyjścia w przypadku zaniku sygnału wysokiego na wejściu timera. Wartość K20 oznacza, że timer ma doliczyć do 2 sekund. Dzieje się tak ponieważ wartość stałej czasowej timera jest mnożona przez 20. Wynik mnożenia to 2000 ms, czyli 2 s. Po dwóch sekundach wyjście timera T0 zmieni stan z niskiego na wysoki.

W linii 36 programu zmiana stanu markera M15 z niskiego na wysoki spowoduje reset wyjścia licznika C0 oraz jego wartości aktualnej.

Konwersja z LAD na IL

Program w języku LAD możemy za pomocą instrukcji Show Instruction List przekonwertować na język IL (lista instrukcji).

Pierwszy program w języku IL (lista instrukcji) w XCPPro
Pierwszy program w języku tekstowym IL

Struktura i organizacja

Istotną rzeczą w pisaniu programów jest ich struktura i organizacja. W oprogramowaniu XCPPro możliwe jest grupowanie części programów w sekcje, co zwiększa czytelność i organizację programu. Instrukcje, które pozwalają na grupowanie części programu to GROUP i GROUPE. Pierwsza z nich otwiera sekcję programu, druga zamyka otwartą sekcję. Możliwe jest także nazywanie poszczególnych sekcji programu poprzez dodanie komentarza poprzedzającego instrukcję GROUP.

Pierwszy program podzielony na grupy GROUP/GROUPE, część pierwsza
Pierwszy program podzielony na grupy (część pierwsza)
Pierwszy program podzielony na grupy GROUP/GROUPE, część druga
Pierwszy program podzielony na grupy (część druga)

Po zastosowaniu grupowania wyraźnie wzrosła czytelność programu. Oprócz tego można zauważyć jednoznaczny podział na sekcje w drzewie projektu. Nazwy sekcji możemy nadawać dowolnie, poprzez komentarz. Wykorzystanie grupowania programu jest niezwykle istotne i przydatne podczas wykonywania dużych programów. Poniżej przedstawiono ostateczny program z podziałem na sekcje w języku IL.

Pierwszy program w języku IL z podziałem na sekcje
Pierwszy program z podziałem na sekcje w języku IL

Przejdź do następnej części kursu:

Kurs XC jest zakończony. Kontynuacja: kurs XD/XL w XDPPro

Kurs XD/XL, część 1: pierwsze kroki ze sterownikiem Xinje XD3 w XDPPro.