Blog

Komunikat „No Connection” na panelu HMI przy poprawnie pracującym sterowniku stanowi najczęstsze zgłoszenie kierowane do naszego wsparcia technicznego. W zdecydowanej większości przypadków przyczyną nie jest uszkodzenie sprzętu, lecz jedno z czterech uchybień: w warstwie fizycznej magistrali RS485, w ustawieniach portu, w numerze stacji albo w sposobie adresowania zmiennych. Niniejsze opracowanie omawia całość zagadnienia — od doboru sterownika i panelu, przez podłączenie i konfigurację, po test na urządzeniu rzeczywistym.

Przedmiotem opracowania są sterowniki Xinje serii XD/XL oraz panele Xinje serii TS2, konfigurowane odpowiednio w oprogramowaniu XDPPro i TouchWin Pro. Producent udostępnia oba programy bez opłat licencyjnych.

1. Sterownik XD, panel TS2 i przewody — zakres niezbędny

Minimalny układ zdolny do pracy obejmuje sterownik, panel, zasilacz 24 V DC dla panelu, przewód komunikacyjny łączący oba urządzenia oraz dwa przewody programujące, odrębne dla sterownika i dla panelu. Panele serii TS2 zasilane są napięciem 24 V DC i nie pobierają zasilania ze sterownika ani z magistrali; pominięcie zasilacza w kompletacji jest częstą przyczyną przesunięcia terminu uruchomienia. Poniżej przedstawiono konfigurację zalecaną jako punkt wyjścia przy pierwszym wdrożeniu urządzeń Xinje.

Ceny orientacyjne netto, aktualne w dniu 6 sierpnia 2026 r. Ceny brutto z 23% VAT oraz ceny obowiązujące podano na kartach produktów; podlegają one zmianie i karta produktu ma znaczenie rozstrzygające.

Szerszy wybór sterowników serii XD zawiera kategoria XD3 — standardowy, a paneli — kategoria TS2 — ekonomiczne.

2. Magistrala RS485 — okablowanie, terminacja 120 Ω, ekran

RS485 jest magistralą różnicową: sygnał przenoszony jest jako różnica napięć między dwiema żyłami, oznaczanymi A i B. Poniżej omówiono zasady, których zachowanie warunkuje poprawną pracę łącza.

Polaryzacja i oznaczenia zacisków

Żyłę A łączy się z żyłą A, żyłę B z żyłą B. Zamiana żył stanowi najczęstszy błąd montażowy, a jej objaw jest tożsamy z objawem braku przewodu: pełną ciszą na magistrali. Jeżeli komunikacja nie zostaje nawiązana mimo zgodności wszystkich ustawień, zamianę żył należy sprawdzić w pierwszej kolejności. W typowych warunkach zamiana żył nie powoduje uszkodzenia urządzeń, jednak jako jedyną gwarancję należy traktować dokumentację producenta danego urządzenia.

Utrudnieniem praktycznym jest brak jednolitego nazewnictwa zacisków. Oznaczenia A i B, D+ i D−, TxD+/RxD+ oraz 485+ i 485− odnoszą się do tej samej pary, przy czym część producentów przypisuje literę A linii nieinwertującej, a część — odwrotnie. W urządzeniach Xinje linii A odpowiada D+, a linii B — D−. Przy łączeniu z urządzeniem innej marki oznaczenia należy odczytać z jego dokumentacji, a w razie wątpliwości sprawdzić obie kombinacje: zamiana jest odwracalna i nieniszcząca.

Rodzaj przewodu

Wymagana jest skrętka, to znaczy para A/B skręcona ze sobą. Przewód wielożyłowy pozbawiony skręconej pary zadziała na odcinku kilkudziesięciu centymetrów w warunkach laboratoryjnych, zawiedzie natomiast w szafie sterowniczej w sąsiedztwie falownika. W środowisku obciążonym pracą napędów stosuje się przewód ekranowany, przy czym ekran uziemia się wyłącznie jednostronnie; uziemienie obustronne tworzy pętlę masy wprowadzającą więcej zakłóceń, niż eliminuje.

Topologia, terminacja i polaryzacja spoczynkowa

Magistrala RS485 ma topologię linii, nie gwiazdy. Urządzenia przyłącza się kolejno, a długość odgałęzień należy ograniczać do minimum. Standard dopuszcza trasę do 1200 m przy niskiej prędkości oraz 32 obciążenia jednostkowe na jednym segmencie; obie wielkości maleją wraz ze wzrostem prędkości transmisji. Rezystor terminujący o wartości 120 Ω montuje się na obu końcach linii, nie zaś przy każdym urządzeniu. Przy odcinkach do kilku metrów i prędkości 19200 bit/s terminacja zwykle nie jest konieczna; przy trasach dłuższych lub prędkościach wyższych staje się obowiązkowa. W sieciach opartych na gniazdach RJ45 — modułach rozproszonych i napędach — wygodniejsze od lutowania rezystora jest zastosowanie gotowego elementu JA-ET.

Wymaga podkreślenia okoliczność pomijana w większości opracowań: samo dołożenie terminacji potrafi zepsuć łącze dotychczas pracujące. Rezystory 120 Ω na obu końcach obniżają impedancję linii, wskutek czego w stanie spoczynku, gdy żaden nadajnik nie jest aktywny, napięcie różnicowe zbliża się do zera i odbiorniki interpretują szum jako znaki. Przeciwdziała temu polaryzacja spoczynkowa (fail-safe biasing) — para rezystorów podciągających jedną linię do zasilania, a drugą do masy, stosowana w jednym punkcie magistrali. Część urządzeń ma ją wbudowaną, część nie. Jeżeli po zamontowaniu terminatorów pojawiają się błędy ramek, których wcześniej nie było, przyczyny należy szukać w tym miejscu.

Masa odniesienia i zakres napięć wspólnych

Standard RS485 wymaga, aby potencjały mas urządzeń różniły się nie więcej niż o wartość z zakresu od −7 V do +12 V względem linii sygnałowych. Przy zasilaniu sterownika i panelu z odrębnych zasilaczy oraz przy dłuższych trasach różnica ta bywa przekroczona, co objawia się błędami o pozornie losowym charakterze.

Postępowanie zależy od wyposażenia sprzętu. Jeżeli oba urządzenia mają wyprowadzony zacisk masy sygnałowej (SG, GND, COM), łączy się je trzecią żyłą, najlepiej przez rezystor ograniczający rzędu 100 Ω. Port RS485 sterowników serii XD3 wyprowadzony jest jednak wyłącznie na dwa zaciski, A i B, i nie dysponuje osobnym zaciskiem masy sygnałowej ani izolacją galwaniczną tego portu. Na tym sprzęcie odniesienie realizuje się zatem inaczej: przez zasilenie sterownika i panelu z jednego zasilacza 24 V DC albo przez wspólny punkt uziemienia szafy. Przy magistrali rozciągniętej między szafami odległymi od siebie właściwym rozwiązaniem jest izolowany konwerter lub karta światłowodowa XD-NO-BD, nie zaś dodatkowa żyła.

3. Port RS485 w sterowniku XD i karty rozszerzeń BD

Sterowniki serii XD wyposażono fabrycznie w port programujący oraz w port RS485 wyprowadzony na zaciski A i B listwy przyłączeniowej. Do połączenia z panelem HMI wykorzystuje się ten drugi.

Karta XD-NE-BD rozszerza sterownik o kolejny, niezależny kanał RS485. Powód, dla którego bywa niezbędna, wymaga precyzyjnego ujęcia, ponieważ w obiegu funkcjonuje uzasadnienie nieścisłe. Ograniczeniem nie jest liczba urządzeń: na jednej magistrali RS485 może pracować wiele urządzeń podrzędnych i przyłączenie panelu oraz modułów rozproszonych do wspólnej pary przewodów samo w sobie nie stanowi błędu. Ograniczeniem jest liczba urządzeń inicjujących transmisję: magistrala Modbus dopuszcza dokładnie jedno urządzenie nadrzędne.

Konsekwencja jest następująca. W układzie ze panelem HMI rolę urządzenia nadrzędnego pełni panel, a sterownik odpowiada na jego zapytania. Jeżeli ten sam sterownik ma dodatkowo sam odpytywać falownik lub moduł pomiarowy, musi wystąpić w roli urządzenia nadrzędnego, czego na magistrali panelu wykonać nie może. Wówczas potrzebny jest drugi, odrębny kanał: panel pozostaje nadrzędny na pierwszym, sterownik jest nadrzędny na drugim. Kartę należy przewidzieć od początku, ponieważ jej późniejszy montaż wymaga demontażu sterownika z szyny.

Ta sama rodzina obejmuje ponadto karty XD-NS-BD (dodatkowy port RS232) oraz XD-NO-BD (łącze światłowodowe, przeznaczone do tras narażonych na silne zakłócenia lub obarczonych różnicą potencjałów mas). Szerszy wybór: karty komunikacyjne BD.

4. Master i slave w Modbus RTU — numer stacji

Modbus RTU jest protokołem typu master–slave. Transmisję inicjuje wyłącznie jedno urządzenie w sieci — nadrzędne — pozostałe zaś odpowiadają jedynie na skierowane do nich zapytania. W układzie złożonym ze sterownika i panelu rolę urządzenia nadrzędnego pełni panel, sterownik jest natomiast urządzeniem podrzędnym. Panel cyklicznie odpytuje sterownik o wartości prezentowane w danej chwili na ekranie.

Z podziału ról wynika przede wszystkim wymóg jednoznacznej adresacji: każde urządzenie podrzędne wymaga niepowtarzalnego numeru stacji; dwa urządzenia o tym samym numerze odpowiedzą jednocześnie, co unieruchamia magistralę.

Druga konsekwencja dotyczy czasu odświeżania i bywa formułowana błędnie. Spotykane twierdzenie, że czas odświeżania zależy od liczby obiektów na ekranie, jest uproszczeniem mylącym przy projektowaniu. Panel nie odpytuje o każdy obiekt osobno, lecz grupuje adresy w bloki i odczytuje je jednym zapytaniem. Miarą kosztu jest liczba zapytań, a ta zależy od ciągłości wykorzystanych obszarów pamięci oraz od limitu pojedynczego odczytu, wynoszącego dla funkcji odczytu rejestrów 125 rejestrów 16-bitowych. Ekran prezentujący 60 wartości z ciągłego zakresu od D100 do D159 odświeży się szybciej niż ekran prezentujący 20 wartości rozproszonych po całym obszarze D, ponieważ pierwszy wymaga jednego zapytania, a drugi — dwudziestu. Wniosek projektowy jest prosty: zmienne przeznaczone do wizualizacji warto grupować w programie drabinkowym w ciągłych blokach adresów.

5. Ustawienia portu RS485 w XDPPro — prędkość, parzystość, numer stacji

Parametry portu ustawia się w XDPPro w konfiguracji sterownika (PLC Config → COM Port / Ustawienia portu), po czym zapisuje je do sterownika i przeprowadza restart zasilania. Pominięcie ostatniej czynności jest źródłem znacznej części zgłoszeń serwisowych: do chwili ponownego uruchomienia sterownika nowe parametry portu pozostają nieaktywne.

Konieczne jest przy tym jedno zastrzeżenie porządkowe. Jeżeli konfigurowany port jest jednocześnie portem, przez który XDPPro łączy się ze sterownikiem, zapisanie parametrów niezgodnych z ustawieniami programu odbiera dostęp do urządzenia. Powrót do stanu poprzedniego wymaga wówczas znajomości ustawionych wartości albo skorzystania z portu programującego. Zmiany parametrów zaleca się zatem wprowadzać przez port programujący, nie przez port konfigurowany.

Parametry wymagające identycznego ustawienia po obu stronach łącza:

Protokół Modbus RTU rozdziela ramki przerwą o długości co najmniej 3,5 znaku, wobec czego urządzenie podrzędne nie odpowiada natychmiast po ostatnim bicie zapytania. Ma to znaczenie przy doborze czasu oczekiwania oraz przy analizie przebiegów z analizatora łącza.

Aktualne wartości fabryczne dla konkretnego modelu należy każdorazowo potwierdzić w instrukcji sterownika. Instrukcje dostępne dla poszczególnych serii udostępniamy w strefie pobrań; w razie braku dokumentu właściwego dla danego modelu prosimy o kontakt.

6. Adresowanie D, M, X, Y w TouchWin Pro

Etap ten pochłania najwięcej czasu, przy czym znaczna jego część przypada na ręczne przeliczanie adresów, którego przy urządzeniach Xinje można uniknąć w całości. Podczas zakładania projektu w TouchWin Pro wskazuje się typ przyłączonego urządzenia. Wybór natywnego sterownika Xinje serii XD/XL sprawia, że adresy wprowadza się dokładnie w postaci występującej w programie drabinkowym — D0, D100, M10, Y0, X1. Przeliczanie jest wówczas zbędne, translację na adresy Modbus wykonuje sterownik protokołu wbudowany w panel.

Wymaga wyjaśnienia relacja między tym wyborem a ustawieniem protokołu w sterowniku, opisanym w rozdziale 5, ponieważ zestawienie obu czynności sprawia wrażenie sprzeczności. Sprzeczności nie ma. Na łączu w obu przypadkach pracuje Modbus RTU — to on jest protokołem portu RS485 sterownika. Pozycja „Xinje XD/XL” na liście urządzeń w TouchWin Pro nie oznacza odrębnego protokołu, lecz klienta Modbus RTU z wbudowaną tablicą przyporządkowania obszarów D, M, X, Y do numerów rejestrów. Ustawienie w sterowniku protokołu Modbus RTU i wskazanie w panelu sterownika Xinje są zatem czynnościami komplementarnymi, nie alternatywnymi. Zysk polega wyłącznie na tym, że tablicy przyporządkowania nie trzeba przepisywać ręcznie.

W praktyce oznacza to, że:

• pole numeryczne prezentujące zawartość rejestru D100 ma adres D100,
• przycisk przełączający bit M20 ma adres M20,
• lampka sygnalizująca stan wyjścia Y2 ma adres Y2.

Wartości 32-bitowe, na przykład liczniki oraz wyniki obliczeń zmiennoprzecinkowych, zajmują dwa kolejne rejestry D. Ustawienie obiektu jako 32-bitowego pod adresem D100 powoduje zajęcie również rejestru D101; planując mapę zmiennych, należy zatem przewidzieć odstępy zabezpieczające przed nadpisaniem danych. Przy adresowaniu symbolicznym kolejność słów rozstrzyga sterownik protokołu, natomiast przy adresowaniu surowym, opisanym niżej, konwencję kolejności słowa mniej i bardziej znaczącego trzeba ustalić samodzielnie — pomyłka daje wartości rażąco duże albo ujemne.

Zapis z panelu a program drabinkowy

Zależność pomijana na etapie projektu, a odpowiadająca za znaczną część zgłoszeń o treści „przycisk nie działa”: program drabinkowy wykonywany jest cyklicznie i nadpisuje wartości zapisane przez panel. Jeżeli w programie występuje instrukcja bezwarunkowo ustalająca stan bitu M20 albo zawartość rejestru D100, zapis z panelu zostanie skasowany w następnym cyklu, mimo poprawnej komunikacji. Adresy przeznaczone do zapisu z panelu należy w programie traktować jako wejściowe i nie przypisywać im wartości w innych miejscach logiki.

Przypadki wymagające surowych adresów Modbus

O konieczności operowania numerami rejestrów Modbus nie przesądza marka urządzenia, lecz to, czy dostępny jest gotowy sterownik protokołu dla urządzenia znajdującego się po drugiej stronie łącza. Panele Xinje wyposażono we wbudowaną bibliotekę takich sterowników, obejmującą nie tylko urządzenia własne producenta, lecz również sterowniki, falowniki i serwonapędy innych marek — między innymi Mitsubishi, Siemens, Omron, Schneider, Delta oraz Inovance. Zakres tej biblioteki należy sprawdzać w oknie wyboru urządzenia w posiadanej wersji TouchWin Pro: biblioteka stanowi własność konkretnej wersji oprogramowania, nie dokumentacji katalogowej, a obecność marki na liście nie przesądza o obsłudze każdego jej modelu, ponieważ każda pozycja rozwija się w wybór konkretnej serii. Wskazanie w projekcie właściwego sterownika protokołu pozwala adresować symbolicznie, zgodnie z nazewnictwem urządzenia przyłączonego, i czyni przeliczanie zbędnym. Zagadnienie to omawia szerzej odrębny przewodnik poświęcony doborowi panelu Xinje do sterownika obcej marki.

Surowe adresy rejestrów są niezbędne w dwóch sytuacjach:

• sterownik Xinje pracuje jako urządzenie podrzędne wobec obcego urządzenia nadrzędnego — komputera z systemem SCADA, panelu innej marki albo sterownika nadrzędnego innego producenta. Urządzenie nadrzędne odpytuje o konkretne numery rejestrów, wymagana jest zatem tabela przyporządkowania obszarów D, M, X, Y do adresów Modbus, właściwa dla danej serii sterownika;
• panel Xinje pracuje jako urządzenie nadrzędne wobec urządzenia, dla którego nie przewidziano dedykowanego sterownika protokołu — falownika, licznika energii czy modułu pomiarowego obsługującego wyłącznie standardowy Modbus. Podstawą jest wówczas mapa rejestrów opublikowana przez producenta tego urządzenia.

Cztery przestrzenie adresowe i kody funkcji

Przy adresowaniu surowym rozstrzygające znaczenie ma okoliczność, że Modbus nie posługuje się jedną, lecz czterema odrębnymi przestrzeniami adresowymi, w których ten sam numer wskazuje na różne wielkości. Rozróżnienie ich jest warunkiem poprawnego odczytu.

Zapis konwencjonalny, obejmujący przesunięcie o 40001 lub 30001, występuje w dokumentacji i w narzędziach diagnostycznych, natomiast w samej ramce protokołu przesyłany jest adres liczony od zera. Oznaczenie 40012 odpowiada zatem rejestrowi o adresie 11, przekazywanemu z kodem funkcji 03. Rozbieżność ta odpowiada za przesunięcia wszystkich odczytywanych wartości o jedną pozycję. Osobnym źródłem pomyłek jest utożsamienie przestrzeni bitowej ze słowową: adres 1 w przestrzeni wyjść bitowych i adres 1 w przestrzeni rejestrów przechowujących nie mają ze sobą związku.

Tabele przyporządkowania obszarów pamięci sterowników Xinje do adresów Modbus różnią się między seriami i publikowane są przez producenta w rozdziale poświęconym komunikacji w instrukcji użytkownika. Świadomie nie przytaczamy ich w tym miejscu, ponieważ pojedynczy błąd w przepisanym adresie prowadzi do długiej i bezowocnej diagnostyki. Instrukcję właściwą dla danego modelu należy pobrać ze strefy pobrań i korzystać z tabeli oryginalnej. W razie wątpliwości co do doboru dokumentacji służymy pomocą.

7. „No Connection” i inne błędy — tabela objawów i przyczyn

8. Procedura uruchomienia krok po kroku

1. Przyłączyć sterownik do komputera, uruchomić XDPPro i potwierdzić nawiązanie połączenia. Bez tego dalsze czynności są bezprzedmiotowe.
2. Ustawić parametry portu RS485 oraz numer stacji, zapisać konfigurację do sterownika, odłączyć i ponownie załączyć zasilanie.
3. Napisać możliwie najprostszy program testowy: jeden rejestr D0 zwiększany co sekundę oraz jeden bit M0 przełączany przyciskiem. Program ten stanowi wzorzec odniesienia dla dalszej diagnostyki. Adresu M0 nie należy w programie ustawiać w żadnym innym miejscu.
4. Utworzyć w TouchWin Pro projekt, wskazać model panelu, a jako urządzenie przyłączone — sterownik Xinje serii XD/XL. Parametry transmisji po stronie panelu ustawić identycznie jak w sterowniku.
5. Umieścić na ekranie jedno pole numeryczne (D0) oraz jeden przycisk przełączający (M0), bez elementów dodatkowych.
6. Wgrać projekt do panelu. Przy odłączonym zasilaniu obu urządzeń połączyć zaciski A–A oraz B–B, następnie załączyć zasilanie sterownika i panelu.
7. Narastanie wartości licznika na ekranie potwierdza poprawność warstwy fizycznej oraz ustawień. Dopiero po uzyskaniu tego potwierdzenia przystępuje się do budowy właściwej wizualizacji.
8. Do dalszej diagnostyki wykorzystać podgląd online w XDPPro, który prezentuje rzeczywistą zawartość rejestrów i pozwala odróżnić błąd komunikacji od błędu w programie.

Zachowanie powyższej kolejności ma znaczenie rozstrzygające. Jeżeli pierwszym testem jest pełna wizualizacja złożona z pięćdziesięciu obiektów, brak komunikacji nie pozwala ustalić, czy przyczyna leży w okablowaniu, w ustawieniach, czy w adresie pojedynczego pola.

9. Zestawy startowe XD3 i TS2 — kompletacja

Konsultacja techniczna

Jako wyłączny dystrybutor Xinje w Polsce zapewniamy wsparcie techniczne dla każdego sprzedawanego urządzenia. Jeżeli po przeprowadzeniu opisanej wyżej procedury komunikacja nadal nie zostaje nawiązana, prosimy o zgłoszenie na adres biuro@automation.net.pl zawierające model sterownika, model panelu oraz ustawienia portu po obu stronach łącza.

Opracowanie dotyczy sterowników Xinje serii XD/XL oraz paneli serii TS2. Stan na 6 sierpnia 2026 r.